An sinh xã hội là một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu tại Việt Nam, thể hiện trách nhiệm của một xã hội đối với mỗi cá nhân. Vậy chính xác an sinh xã hội là gì, vai trò của bảo hiểm xã hội và y tế trong vấn đề này như thế nào? Hãy cùng VISCO tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây!
1. An Sinh Xã Hội Là Gì?
An sinh xã hội là khái niệm chỉ sự bảo vệ của xã hội đối với các thành viên thông qua các chính sách và biện pháp cộng đồng. Mục tiêu là đảm bảo các điều kiện cơ bản cho cuộc sống của mỗi người dân như:
- An toàn
- Sức khỏe
- Giáo dục
- Lao động
- Thu nhập
- Chăm sóc xã hội
- Các quyền lợi khác
Hiểu một cách đơn giản, an sinh xã hội là các chương trình, hành động của chính phủ nhằm thúc đẩy phúc lợi của người dân. Các biện pháp hỗ trợ có thể kể đến như:
- Đảm bảo quyền tiếp cận nguồn thực phẩm đầy đủ
- Hỗ trợ nơi trú ẩn
- Tăng cường sức khỏe
- Cung cấp phúc lợi cho các đối tượng đặc biệt như trẻ em, người già, người bệnh, người thất nghiệp
An sinh xã hội bao gồm các chương trình bảo hiểm xã hội, dịch vụ công về an sinh xã hội và an sinh cơ bản.
1.1. Tầm Quan Trọng Của An Sinh Xã Hội
An sinh xã hội đóng vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống xã hội bởi những ý nghĩa thiết thực mà nó mang lại:
- Đảm bảo điều kiện sống và phát triển tốt nhất cho người dân: An sinh xã hội là nền tảng vững chắc, giúp người dân an tâm lao động, học tập và phát triển bản thân.
- Giảm gánh nặng chi phí: Người dân được hỗ trợ một phần chi phí trong các lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục, bảo hiểm,…
- Thúc đẩy sự phát triển bền vững của xã hội: Khi người dân được đảm bảo an sinh, họ sẽ có động lực đóng góp nhiều hơn cho xã hội, từ đó thúc đẩy sự phát triển chung.
- Tạo ra môi trường sống an toàn, bình đẳng và công bằng: An sinh xã hội là minh chứng rõ ràng nhất cho quyền con người, chủ nghĩa nhân đạo và tinh thần đoàn kết của một quốc gia.
- Phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro xã hội: Bệnh tật, tai nạn, thất nghiệp, thiên tai, dịch bệnh… là những rủi ro khó lường trước. An sinh xã hội là “bức tường” bảo vệ người dân trước những biến cố đó.
1.2. Các Chính Sách An Sinh Xã Hội Tại Việt Nam
Cụ thể, Việt Nam hiện đang áp dụng 4 nhóm chính sách an sinh xã hội cơ bản:
- Chính sách việc làm, đảm bảo thu nhập tối thiểu và giảm nghèo: Hỗ trợ người dân chủ động tham gia thị trường lao động để có việc làm, thu nhập ổn định, từng bước thoát nghèo bền vững.
- Chính sách bảo hiểm xã hội: Giúp người dân giảm thiểu rủi ro khi gặp phải ốm đau, tai nạn lao động, tuổi già,… thông qua việc tham gia bảo hiểm xã hội.
- Chính sách trợ giúp xã hội (trợ cấp thường xuyên và trợ cấp đột xuất): Hỗ trợ các đối tượng có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn như trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người nghèo,… bằng tiền mặt, dịch vụ, hàng hóa,…
- Chính sách dịch vụ xã hội cơ bản: Đảm bảo người dân được tiếp cận các dịch vụ cơ bản về giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch, thông tin truyền thông,…
1.2.1. Các Dịch Vụ Cung Cấp An Sinh Xã Hội
Các dịch vụ an sinh xã hội bao gồm:
- Bảo hiểm xã hội: Cung cấp các lợi ích cho người lao động dựa trên những đóng góp của họ cho quỹ bảo hiểm xã hội. Các dịch vụ bao gồm lương hưu, bảo hiểm tàn tật, phúc lợi cho thân nhân và bảo hiểm thất nghiệp.
- Dịch vụ do chính phủ hoặc các cơ quan được chỉ định cung cấp: Bao gồm chăm sóc y tế, bảo hiểm thất nghiệp, hỗ trợ tài chính khi bệnh tật, nghỉ hưu, đảm bảo sức khỏe – an toàn tại nơi làm việc, công tác xã hội và quan hệ ngành công nghiệp.
- An sinh cơ bản: Hỗ trợ những người khó khăn tiếp cận các nhu yếu phẩm cần thiết như thực phẩm, quần áo, nhà ở, chăm sóc y tế, giáo dục,… bất kể họ có tham gia bảo hiểm hay không.
Tại Việt Nam, Hiến pháp năm 2013 đã khẳng định chính sách an sinh xã hội, bảo hiểm xã hội trong hầu hết các quy định về quyền cơ bản của con người. Điều 34, Hiến pháp 2013 nêu rõ: “Công dân có quyền được đảm bảo an sinh xã hội”.
Nhà nước tạo bình đẳng về cơ hội để công dân thụ hưởng phúc lợi xã hội, đồng thời không ngừng hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội cho phù hợp với tình hình kinh tế – chính trị của đất nước trong từng thời kỳ.
1.3. Người Dân Sẽ Được Cấp Tài Khoản An Sinh Xã Hội Trên VNeID
Theo Nghị quyết số 11/NQ-CP, Chính phủ yêu cầu Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội phối hợp với Bộ Công an và các đơn vị liên quan nghiên cứu, sớm đưa ra phương án cấp tài khoản an sinh xã hội cho người dân.
Mỗi người dân sẽ được cấp một tài khoản an sinh xã hội gắn với số định danh cá nhân trên ứng dụng VNeID. Điều này giúp người dân tiếp cận các dịch vụ xã hội một cách thuận lợi, nhanh chóng, công khai và minh bạch hơn.
Để xem tài khoản an sinh xã hội của mình, người dân cần cài đặt ứng dụng VNeID phiên bản mới nhất, đăng ký tài khoản định danh điện tử và làm theo hướng dẫn sau:
Bước 1: Mở ứng dụng VNeID trên điện thoại.
Bước 2: Đăng nhập vào tài khoản VNeID cá nhân.
Bước 3: Trên “Trang chủ” của ứng dụng sẽ hiển thị mục “An sinh xã hội”.
2. Vai Trò Của Bảo Hiểm Xã Hội & Bảo Hiểm Y Tế Trong Vấn Đề An Sinh Xã Hội
Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế là hai trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội quốc gia. Sau 27 năm hình thành và phát triển, hệ thống chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế ngày càng hoàn thiện, góp phần:
- Mở rộng quyền lợi cho người tham gia
- Tăng số lượng người tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp
- Nâng cao chất lượng dịch vụ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và thân thiện
- Đảm bảo chi trả các chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp kịp thời, đúng quy định
- Ứng dụng công nghệ hiện đại, trí tuệ nhân tạo vào quản lý, nâng cấp chất lượng dịch vụ, cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người tham gia.
2.1. An Sinh Xã Hội Được Củng Cố & Mở Rộng
Diện bao phủ của bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế ngày càng được mở rộng, tập trung vào các nhóm yếu thế trong xã hội.
Số người tham gia bảo hiểm y tế tăng trưởng ấn tượng, cơ bản hoàn thành mục tiêu bao phủ toàn dân. Số người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đạt vượt chỉ tiêu đề ra tại Nghị quyết số 28-NQ/TW.
Các chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp đã góp phần:
- Đảm bảo an sinh xã hội toàn diện và vững chắc hơn.
- Hình thành quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế lớn nhất, được quản lý, sử dụng đúng mục đích, an toàn, hiệu quả, công khai, minh bạch.
- Hỗ trợ người lao động vượt qua khó khăn trong đại dịch Covid.
Có thể thấy, diện bao phủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp tăng trưởng nhanh qua từng năm, góp phần:
- Mở rộng hiệu quả lưới an sinh xã hội.
- Củng cố an sinh xã hội của đất nước.
Trên đây là những chia sẻ của VISCO về an sinh xã hội – vấn đề thiết yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của mỗi người dân. Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn những thông tin hữu ích!